Paslanmaz Çelik Tarihi Hakkında Bir Kaç Not:
Paslanma, diğer bir söylemle oksidasyon... Gündelik hayatımızda kullandığımız ürünlerin birçoğu oksidasyon yüzünden kullanılamaz hale gelip yok oluyor. Sadece çelik değil bütün malzemeler paslanır. Örneğin, alüminyum, pirinç, bronz gibi. Örneğin bu metallerde malzeme ile oksijenin birleşmesinden oluşan çok ince tabaka, daha oluşur oluşmaz malzemenin hava ile temasını keserek koruyucu bir rol oynar, paslanmanın ilerlemesini önler. Bu tabaka o kadar incedir ki, malzemenin rengi hemen hemen değişmez. Demirdeki paslanmanın özelliği onun ve oksijen atomlarının boyutlarındaki büyük farktan dolayı yüzeyde sağlam bir birleşme olamaması, paslanmanın malzemenin içine nüfuz etmesi, sadece görüntü değil mukavemetin de bozulmasıdır. Çeliğin paslanmasının en önemli sebeplerinden en önemlileri su ve tuzdur. Deniz kenarları bu vesile ile paslanmanın çok sık görüldüğü yerlerdir. (Bu vesile ile deniz kenarlarında yaptığımız paslanmaz çelik uygulamalarında AISI 316 kalite paslanmaz çelik kullanmaktayız.) 
      Paslanmaz çelik kullanılmadan önce de çelik malzemenin korunumu için galvaniz kaplama ve boyama yöntemleri kullanılıyordu. Fakat sağlık ve gıda sektöründe problemlere yol açıyordu. Bildiğimiz anlamda paslanmaz çelik Harry Brearley tarafından tüfek namlularının alaşımları üzerine deney yaparken bulundu çeliğin paslanmama özelliği ortaya çıktı. Sanayicilere kabul ettirmek için büyük uğraş verdi.
       Krom gibi bazı metaller atom boyutlarının yakın olmasından ötürü oksijenle çok çabuk birleşirler. Bu özellik de çeliğin üzerinde birkaç atom kalınlığında bir oksidasyon sağlar. Ürün bir daha oksitlenmez.
       Metalurjide paslanmaz çelik inoks veya inoks çelik olarak ta bilinir. Paslanmaz çelik içeriğinde en az % 11 Krom ( Cr ) ve en az bir çelik alaşımıyla tanımlanır. Paslanmaz çelik paslanmaya (korozyon) dayanıklıdır. Demir veya diğer çelik türevleri gibi kolayca pas tutmaz. Paslanmaz çeliğin yüzeyi boya olmayıp yüzey yapısı ve görünüşü doğal yapısıdır. Başta havacılık sanayi olmak üzere muhtelif sanayi kollarında kullanılır. Bıçakçılık ve saat kayışlarında paslanmaz çelik kullanımı çok yaygındır. Muhtelif sanayi dallarında imal edilen yüzeylerde bu ürün ve yüzeylerin ömrünü uzatacak ve çevreyle uyumunu sağlayacak farklı alaşımlarda paslanmaz çelik kullanılır.  
       Elverişsiz çevre koşullarında, havada, çevre ısısında, oksidasyona yüksek direnç normal olarak ağırlık esasıyla en az % 13 ve % 26 ya kadar krom ilavesiyle sağlanır. Bugünkü şartlarda piyasaların en çok kullandığı çelik türü AISI 304 ve AISI 430 kalitelerdir.

Paslanmaz çeliğin çeşitleri:
Paslanmaz çeliğin muhtelif çeşitleri vardır. Örneğin nikel ilave edildiğinde demirin ostenit yapısı değişime karşı dayanıklılık kazanır. Bu kristal yapı bu çeşit çelikleri anti manyetik yapar ve düşük ısılarda daha az kırılgan yapar. Daha fazla sertlik ve güç için karbon ilave edilir. Elverişli ısıyla yapılan işlemlerde bu çelikler usturalar, jilet bıçakları, çatal bıçak takımları yapımında kullanılır.

Yüksek miktarda manganez birçok manganez birçok paslanmaz çelik kompozisyonlarında kullanılmıştır. Manganez, nikel gibi, çeliğin ostenitik yapısını korur fakat daha ucuza gelir.

Paslanmaz çelikler aynı zamanda kristalin yapılarına göre de tasnif edilirler.

. Ostenitik veya 300 seri, paslanmaz çelik ürünleri, toplam % 70 in üzerinde paslanmaz çelik ürünleri çeşidini kapsar. Bunlar, aşırı düşük derecelerdeki bölgelerden, alaşımın ergime noktasına kadar her, derece ısıda, ostenitik yapıyı korumak için en çok % 0.15 karbon, en az % 16 krom ve uygun miktarda nikel ve/ya da manganez içerirler. % 18 krom ve % 10 nikelden oluşan tipik bir kompozisyon genellikle 18/10 paslanmaz olarak bilinir ve çatal bıçak gibi sofra takımlarının yapımında kullanılır. Benzer şekilde 18/0 ve 18/8 de elverişlidir. AL-6XN ve 254SMO, alaşımları gibi süperostenitik paslanmaz çelikler, yüksek molibdenum içeriği (< %6) ve nitrojen ilavesi nedeniyle, klorid oyuklarına ve çatlak-yarık paslanmalarına karşı büyük direnç gösterirler ve daha yüksek oranda nikel içeriği 300 serisine karşı daha iyi bir direnç sağlar. Süperostenitik çeliklerin daha yüksek alaşım içeriği onların daha pahalı olmasına yol açar. Diğer çelikler aynı performansı daha ucuza mal ettiklerinden belirli bazı işlerde tercih edilirler.
Ostenitik paslanmaz çeliğe düşük karbon uyarlaması , örneğin 316l veya 304L kaynak yaparken paslanma sorunlarını önlemek için kullanılır. “L” paslanmaz çelik içindeki karbon içeriğinin % 0.03 ün altında olması demektir, bu da , kaynak işlemi sırasında oluşan yüksek ısıyla çökelme sınırına gelmesi durumunda krom karbitin sansitizasyon etkisini azaltır.
. Demirli paslanmaz çelik alaşımları pasa karşı yüksek dirençlidir. Fakat ostenitik tesfiyeli olanlara nispetle daha az dayanıklıdır. Bunlar % 10.5 ile % 27 arasında krom ve pek az da nikel içerirler; Bazıları da nadiren kurşun içerebilir. Bir çok kompozisyonlar, molibdenum bazıları da alüminyumla titanyum içerirler. Genel olarak demirli tefsiye edilmiş olanlar 18Cr.-2Mo,26Cr-1Mo, 29Cr_ 4 Mo, ve 29Cr-4Mo-2Ni içerebilir. Bu alaşımlar kaynak yapılmasında çökelti oluşturan ara metallerin bir aşaması olan kromun varlığıyla alçaltılır.
. Martensitic paslanmaz çelikler, paslanmaya karşı diğer iki sınıftakiler kadar dirençli değildirler, fakat son derece kuvvetli, sağlam ve dayanıklıdırlar; aynı şekilde makinede kullanılabilir ve ısı ile sertleştirilebilirler. Martenistik paslanmaz çelikler krom ( %12 -14) , molibdenum (% 0.2-1) ,nikel (0- <%2) ve karbon, (yaklaşık % 0.1-1) içerir; bu da daha fazla sertlik verir, fakat maddeyi biraz daha kırılgan hale getirir. Bu sulandırılmış ve manyetiktir.

Daha fazla bilgi için;
http://www.metalmuhendislik.com.tr

http://www.metalinoks.com